ในหลวงของเรา
โครงการฟื้นฟูทรัพยากรประมงในทะเลสาบ สงขลา
ในหลวงของเรา
โครงการฟื้นฟูทรัพยากรประมงในทะเลสาบ สงขลา

 
"ซุปปลิงทะเล ปลิงทะเลน้ำแดง ปลิงทะเลผัดรวมมิตร” พูดแล้วมันเปรี้ยวปาก 555+ สำหรับชาวจีน ถือเป็นอาหารเหลาชั้นยอด แต่สำหรับคนไทยอย่างเราๆ พอได้ยินชื่อเท่านั่นละร้อง อี๊!! กันเลยทีเดียว พาลไปนึกถึง "ปลิงดูดเลือด" (ปลิงน้ำจืด) ทั้งที่จริงๆ แล้วสัตว์ทั้งสองชนิดนี้มีวิวัฒนาการห่างไกลกันมากถึงขนาดอยู่กันคนละไฟลัม และที่สำคัญปลิงทะเลไม่ดูดเลือดเหมือนกับปลิงน้ำจืดเลยสักนิด

ปลิงทะเล หรือ sea cucumber เป็นสัตว์ทะเลที่ไร้กระดูกสันหลังจัดอยู่ใน Phylum Echinodermata และ Class Holothuroidea ซึ่งประกอบไปด้วยสัตว์มากกว่า1,000 ชนิดซึ่งรวมทั้งเม่นทะเลและดาวทะเล ในเมืองไทยพบว่ามีปลิงทะเลอยู่ 76 ชนิด แต่ที่นิยมรับประทานมีอยู่ 6 ชนิดคือ Holothuria scabra, H. argus, H. marmorata, H. spinifera, H. arta และ Stichopus variegatus
รูปร่างลักษณะ มีรูปร่างทรงกระบอก ยาวคล้ายถุง ลำตัวอ่อนนุ่มยืดหดตัวได้ มีปากและช่องขับถ่ายอยู่ที่ปลายส่วนหัวและหาง รอบๆปากมีหนวด (tentacles) มีลักษณะเป็นช่อสำหรับจับอาหาร ผิวตัวของปลิงทะเลอาจจะนุ่ม มีลักษณะบางโปร่งแสง หรือหนาทึบแสง บางชนิดผิวเรียบ แต่ปกติมักจะมีปุ่มยื่นออกมาคล้ายหูด มีขนาดรูปร่างและสีสันแตกต่างกันไปตามแต่ละชนิด
ประโยชน์ของปลิงทะเล
ปลิงทะเลเป็นที่รู้จักของชาวจีนมาเป็นเวลานานเนื่องจากใช้ในการทำเป็นอาหารและจากตำราแพทย์แผนโบราณของจีนกล่าวว่าปลิงทะเลอุดมไปด้วยblood and vital essence (jing) ชาวจีนจึงใช้ปลิงทะเลใน
การรักษาอาการป่วยต่างๆรวมทั้งในปัจจุบันก็ได้มีการวิจัยถึงประโยชน์จากปลิงทะเลสรุปได้ดังนี้

- ปลิงทะเล...ผู้พิทักษ์ความสะอาดใต้ท้องทะเล
ปลิงทะเลกินพวกตะกอนสารอินทรีย์เป็นอาหารโดยวิธีการเก็บตะกอนตามพื้นทะเลหรือยื่นหนวดที่แตกแขนงคล้ายกิ่งไม้ออกมาคอยดักจับตะกอนที่ล่องลอยอยู่ในน้ำ การดำรงชีวิตในลักษณะนี้เปรียบเสมือนพนักงานที่คอยทำความสะอาดท้องทะเลเป็นการช่วยลดปริมาณสารอินทรีย์รวมทั้งเป็นการปรับเปลี่ยนสภาพของสารอินทรีย์ ให้อยู่ในรูปที่สิ่งมีชีวิตอื่นๆสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อไปได้


- ปลิงทะเล…ทางเลือกหนึ่งทางการแพทย์
ทางการแพทย์ได้มีการสกัดสารจากผนังลำตัวปลิงทะเล พบว่ามีสาร โฮโลท็อกซิน (Holotoxin) ที่มีผลในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราบางชนิด และยังได้พัฒนาไปใช้ยับยั้งการกระจายตัวของเซลล์มะเร็งด้วย นอกจากนี้เส้นใยสีขาวของปลิงทะเลบางชนิด ยังมีสานโฮโลทูริน (Holothurin) ที่มีคุณสมบัติในการขัดขวางการส่งความรู้สึกของกระแสประสาทจากจากคุณสมบัตินี้ได้ นำมาใช้ในการบำบัดความเจ็บปวดของผู้ป่วยหลังผ่าตัด

- ปลิงทะเล…ยาโบ๊วชั้นยอดจากธรรมชาติ
ปลิงทะเลเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง มีนักวิทยาศาสตร์หลายท่านให้ความสนใจในการวิเคราะห์หาคุณค่าทางอาหารจากปลิงทะเล พบว่าในเนื้อของปลิงทะเลอุดมไปด้วยสารอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “มิวโคโปรตีน (mucoprotein)” ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของกระดูกอ่อน เอ็น การบริโภคปลิงทะเลจึงสามารถช่วยบรรเทาลดความเสี่ยงการเป็นโรคกระดูกพรุน (osleoporsis) ได้ หากเข้าใจถึงเคล็ดลับการเลือกซื้อและการเตรียมปลิงทะเลก่อนประกอบอาหารอย่างถูกวิธี ก็จะได้กินอาหารรสอร่อยเสริมสุขภาพให้แข็งแรง ปลิงทะเลมีประโยชน์คล้ายโสม คือ เป็นอาหารบำรุงร่างกายที่ดีมากอย่างหนึ่ง เนื่องจากมีคุณค่าทางสารอาหารสูง มีโปรตีนสูง และไม่มีคอเลสเตอรอล ทั้งยังอุดมด้วยเพกติน ซึ่งคนวัยทองควรกินปลิงทะเลมากๆ เพื่อลดโอกาสเสี่ยงเป็นกระดูกเปราะบางและภาวะกระดูกพรุน แต่ถ้าเป็นโรคไขข้ออักเสบและโรคเกาต์ ไม่ควรกินปลิงทะเลมาก เพราะปลิงทะเลมีโปรตีนสูงมาก ซึ่งระหว่างขั้นตอนการเผาผลาญจะเกิดกรดยูริก ทำให้อาการป่วยรุนแรงมากขึ้น

 

ที่มา http://thaiseacucumber.blogspot.com/

ปลิงทะเลจึงถือเป็นทรัพยากรสัตว์น้ำเค็มชนิดหนึ่ง ซึ่งมีคุณค่าทางเศรษฐกิจอย่างยิ่ง เป็นที่นิยมบริโภค โดยเฉพาะในหมู่ชาวจีน เกาหลี และญี่ปุ่น ซึ่งในการแปรรูปได้มีการนำปลิงทะเลสดมาผ่านกระบวนการทำแห้ง ที่เรียกว่า “trepang” หรือ “beche-de-mer” ซึ่งเป็นสินค้าส่งออกและสินค้านำเข้าที่สำคัญของหลายๆประเทศ การทำการประมงปลิงทะเลแบบเกินกำลังผลิต ก่อให้เกิดปัญหาทรัพยากรปลิงทะเลลดจำนวนลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะปลิงทะเลขาว (Holothuria scabra, sandfish) ซึ่งเป็นชนิดที่มีราคาแพงและเป็นที่ต้องการของตลาดได้ ถูกลักลอบจับเพื่อนำไปขาย การทำการประมงปลิงทะเลนอกจากทำลายปลิงทะเลโดยตรงแล้วยังส่งผลถึง ความเสื่อมโทรมแนวปะการังด้วยโดยเฉพาะการเก็บปลิงทะเล ในช่วงเวลาน้ำทะเลลงมีการเหยียบย่ำขุดคุ้ยแนวปะการังเกิดขึ้นปัจจุบันปลิง ทะเลในเมืองไทยกำลังจะสูญพันธุ์เหตุเพราะชาวบ้านจับปลิงไปต้มแล้ว ตากแห้งก่อนส่งขายที่สำคัญคือปลิงทะเลไม่ใช่สัตว์อนุรักษ์ไม่มีกฎหมายคุ้ม ครองยกเว้นพวกที่อยู่ตามอุทยานแห่งชาติโอกาสที่ลูกหลานเราจะรู้จัก ปลิงทะเลเลยลดน้อยถอยลงไปตามระเบียบ ดังนั้นปัจจุบันจึงมีการส่งเสริมการทำประมงปลิงทะเลอย่างยั่งยืนโดยการเพาะเลี้ยง

อ้างอิง
http://www.prthai.com/articledetail.asp?kid=7434
http://wqm.pcd.go.th/water/images/agriculture/journal/2557/Pling0557.pdf
http://www.hollywoodcelebsonline.com/properties-food/trepang.html